Nid coginio oedd fy mwriad

Cyrhaeddais yng Ngogledd Cymru yn ôl yn 2009. Cafodd fy nhad ychydig o argyfwng canol oed, cyn ail-forgeisio yn Lerpwl a phrynu’r safle carafanau bach hwn. Nid oedd ganddo gogydd, felly cefais i fy llusgo draw a’m gorchymyn i’r gegin. Roeddwn i fod i aros blwyddyn, ac mae hynny wedi troi’n naw mlynedd. Ac yma ydw i o hyd. Dechreuodd fel lle brecwast drwy’r dydd, ond datblygodd pethau o hynny. Bob blwyddyn byddem yn chwalu wal, yn ychwanegu ychydig mwy o fyrddau, ychydig o brydau bwyd newydd. Bu’n addysg i mi ac i’m brodyr.

Chef Ellis Barrie sitting in The Marram Grass, Anglesey
The Marram Grass restaurant interior showing a dining table, chairs and glass doors
Mae Ellis Barrie yn rhedeg ac yn berchen ar The Marram Grass gyda'i ddau frawd, Liam a Conor

Gall fod yn heriol cadw busnes gyda fy mrodyr

Un fantais yw’r gallu i fod mor onest ag y mynnwch. Nid awn i guddio os bydd gennym rywbeth i’w ddweud, dim ond ei ddweud yn blwmp ac yn blaen, cyn cael ysgarmes fach yn y maes parcio, rhwbio pennau ein gilydd yn y graean, cyn mynd am beint ychydig wedyn. Ac rydym wedi cyrraedd oed lle mae ymladd yn brifo, felly dewiswn beidio â gwneud hynny rhagor. Mae gennym onestrwydd, mae gennym wirionedd, nid ydym yn dal dig a gallwn wneud i bethau ddigwydd: gyda’n gilydd, nid oes ofn mentro arnom.

Nid oes pen draw i’r dysgu

Cymerais i’r llyw pan oeddwn i’n 19, ac rwy’n benderfynol erioed o ddysgu rhagor imi fy hun. Mae angen i chi ddal ati a gwthio’ch ffordd ymlaen. Roeddwn i’n arfer gwneud pysgod a sglodion. Roedd pawb wedi gwirioni arnynt, nes nad oedd neb yn archebu dim byd arall, felly tynnais y pryd hwnnw oddi ar y fwydlen. Sut oeddwn i am wella drwy goginio pysgod a sglodion a dim byd arall? Erbyn hyn, rydym yn fwyty cain llwyddiannus iawn. Gwyddom lawer mwy am y cynnyrch lleol, a sut mae paru’r cynhwysion hynny mewn modd sy’n adlewyrchu ein personoliaeth. Bu bron fel addysg brifysgol.

Chef Ellis Barrie prepares a seafood dish at The Marram Grass restaurant
Platiaid o fwyd môr yn cael ei baratoi yn y bwyty gyda chynhwysion lleol

Heb fod yn ganolbwynt sylw, cawsom wneud camgymeriadau

Buom yn gallu dysgu a disgleirio ar sail y camgymeriadau. Yn y blynyddoedd cynnar, cawsom wneud ychydig o gamgymeriadau na sylwodd neb arnynt, ond a’n caniataodd i ddatblygu ein personoliaeth ein hunain wrth goginio ac yn y bwyd a weinwn. Roeddem mor ifanc pan ddechreuodd y busnes. Rydym wedi dysgu gan bwyll bach. Erbyn hyn, a ninnau’n cael tipyn o sylw, gallwn wneud pethau’n berffaith.

Y cynnyrch sydd wedi arwain y fwydlen erioed

A ninnau’n bobl ddŵad i Ogledd Cymru, y ffordd orau inni gymryd rhan yn y gymuned oedd gadael y bwyty a mynd ar drywydd y cynhyrchwyr annibynnol bach hyn. Helpodd hynny’n fawr inni ymuno â’r economi fwyd yn Ynys Môn. Roedd yn llawer mwy arwyddocaol os oeddech wedi dod â’r bwyd yn ôl a’i roi ar y plât: roeddech eisiau gwneud cyfiawnder â’r cynnyrch. Y peth gorau am gael cynnyrch lleol yw ei bod yn rhwydd newid y fwydlen, mae bron fel petai wedi’i hysgrifennu ar eich rhan chi. Defnyddio cynnyrch lleol, cefnogi cyflenwyr lleol, dyna sy’n taro deuddeg i ni.

Y cynhwysion yma yw’r gorau

Rwyf dafliad carreg i ffwrdd o Afon Menai. Mae gennym halen y môr, yr wystrys, y misglod, draenogiaid y môr, cimychiaid a chrancod gwych. Dywed pobl mai hwn yw’r dŵr croywaf sydd ar gael; a dweud y gwir, wn i ddim am hynny. Ond mi ydw i’n gwybod, pan fyddaf i’n coginio’r cynnyrch, mai’r gorau ydyw. Mae’r wystrys yn fendigedig, a hwythau’n blasu’n braf o awel y môr, ychydig bach yn felys bron, ac nid oes rhaid ichi wneud rhyw lawer iddynt o gwbl. Wrth gwrs, fe fyddaf i oherwydd rwy’n hoff o drin a thrafod, ond maen nhw’n berffaith yn eu ffordd fach eu hunain.

Fresh lobsters in a tray at The Marram Grass restaurant on Anglesey
Oysters and tools on a kitchen work surface at The Marram Grass
Wystrys a chimwch yn aros i gael eu paratoi yng nghegin The Marram Grass 

Mae’n lle gwych i fyw, hefyd

Wrth gamu allan, gwelaf gadwyn mynyddoedd hyfryd Eryri, daw awyr iach y môr yn syth oddi ar Afon Menai, ac rwy’n croesi’r ffordd o’r bwyty i’m fferm fy hun, a’r moch wrth eu bodd ar eu cefnau yn yr haul, ac rydyn ni’n tynnu llysiau o’r ardd. Mae’n lle prydferth, mae’n ysbrydoledig. Os ydych yn teimlo’n ddigalon, dim ond angen edrych i fyny sydd arnoch, anadlu’n ddwfn, cael paned fach o goffi lleol, a bwrw ymlaen â’ch diwrnod. Pam na fyddech am fod yma? Mae’n berffaith.

Rydym yn ffermwyr moch damweiniol

Roeddem am gael ein gardd lysiau ein hunain, a dywedodd rhywun wrthym y gallem wneud y tro â mochyn neu ddau i droi’r tir cyn plannu’r llysiau. Pump a deugain o foch Tamworth yn ddiweddarach, a digonedd o selsig a phorc i’r bwyty, ac o’r diwedd rydym wedi cael trefn ar y llysiau. Rydym yn dal i ddysgu, yn gwneud ein gorau glas i gael cynnyrch da i’r bwyty. Dyna beth yw The Marram Grass. Rydym yma i ddysgu ein crefft, a’r gobaith yw ei ledaenu ar draws y byd ymhen deng mlynedd. Dyna ichi uchelgais!

Chef Ellis Barrie picks vegetables in the veg patch of The Marram Grass
A Tamworth pig on the land at The Marram Grass restaurant
Tamworth pigs on the land near the The Marram Grass restaurant
Daeth y brodyr yn ffermwyr moch damweiniol pan oedden nhw eisiau eu gwely llysiau eu hunain; moch Tamworth yn pori ar y tir ger y bwyty

Mae’r cyfryngau wedi’n darganfod ni o ddifrif

Yn 2015, cawsom ein cynnwys yn y Good Food Guide. Wedyn roedd Great British Menu y BBC, sy’n gymaint o lwyddiant gyda’r wasg yn Llundain. Erbyn hyn, daw newyddiadurwyr yma bob yn ail wythnos. Mae’n wych bod Ynys Môn yn cael sylw, a dim ond gwella a wnaiff hynny. Mae byd bwyd Gogledd Cymru wedi esblygu’n llwyr. Ceir llawer mwy o gyflenwyr lleol, bwytai teuluol sy’n gweini prydau go lew, lleoedd soffistigedig fel ni, a seren Michelin yn y Sosban a The Old Butchers ym Mhorthaethwy. Mae’r bobl ar eu gwyliau am gael bwyd da ac, erbyn hyn, dyna a gânt.

Mae ein henw’n adlewyrchu ble ydym ni – a hefyd pwy ydym ni

Yr enw gwreiddiol oedd caffi’r White Lodge, ond roeddem am roi ein henw ein hunain arno. Felly, yn sgil gwaith ymchwil, cawsom wybod bod yr ardal yn adnabyddus am dynnu moresg, neu marram grass, o’r twyni tywod a’u gwerthu i Gaernarfon lle caent eu gwehyddu i bethau fel basgedi. Felly talom deyrnged i hanes y lle. Mae moresg yn ffynnu mewn amodau caled, ac rwy’n hoff iawn o hynny. Ac am y rheswm hwnnw, ni yw The Marram Grass.

Gwybodaeth bellach

Darganfyddwch y diweddaraf gan dîm The Marram Grass ar y cyfryngau cymdeithasol:

Twitter @TheMarramGrass

Instagram themarramgrass

Marram grass
Moresg (marram grass), sy'n ffynnu mewn amodau anodd

Related stories