Y llwybr i hapusrwydd

Does dim amheuaeth mai fy hoff le i redeg yng Nghymru yw llwybr Taith Taf. Byddaf yn cael fy ngollwng yng Nghastell Coch – castell tylwyth teg o Oes Fictoria – a byddaf yn rhedeg yr holl ffordd i lawr i Fae Caerdydd, pan fydd gen i amser. I mi mae hynny’n bleser pur. Mae Taith Taf yn newid gyda’r tymhorau, o’r haf i’r hydref a’r gwanwyn: lliwiau’r coed, y cysgodion ar y dŵr, teimlad y ddaear o dan fy nhraed a’r gwahanol fywyd gwyllt. Mae’n lleoliad hyfryd o heddychlon ac rwy’n teimlo’n ffodus dros ben ei fod ar garreg fy nrws. Gwyn ein byd.

External shot of Castell Coch castle and trees
Image of two people cycling on a leafy trail
Mae Taith Taf yn boblogaidd gyda beicwyr, cerddwyr a rhedwyr. Mae'n pasio trwy Barc Bute rhwng Castell Coch, yn Nhongwynlais, i'r gogledd o Gaerdydd, a Bae Caerdydd.

Tua’r gorllewin

Mae Talacharn yn lle cyfareddol i fynd i redeg. Rydw i newydd fod yn ffilmio yno, ac roeddem ni mor ffodus gyda’r tywydd. Roedd hi’n dal yn olau a chynnes – fel petai rhywun yn gwylio drosom ni! Fodd bynnag, glaw neu hindda fe fydda i wastad wrth fy modd gyda’r ardal hon o Orllewin Cymru, o amgylch arfordir Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro.

Mae'r actores Un bore Mercher, Eve Myles yn rhannu rhai o'i hoff lwybrau rhedeg yng Nghymru.

Dysgu wrth fynd

Rhedeg oedd fy ffrind gorau pan oedd yn rhaid i mi ddysgu Cymraeg ar gyfer fy rhan yn Un Bore Mercher. Recordiodd fy nghynhyrchydd yr holl linellau heb unrhyw oslef. Roedd e’n eu hadrodd mor ddi-bwyslais â phosibl, fel y gallwn i glywed ynganiad yr iaith. Fe fyddwn i’n codi’n gynnar, gwisgo fy nghlustffonau ac ar lwybr Taith Taf erbyn chwech y bore. Byddwn yn rhedeg am awr a hanner gan wrando ar y llinellau drosodd a throsodd hyd nes ei bod yn bryd i’r plant ddeffro.

Rhedeg oedd fy ffrind gorau pan oedd yn rhaid i mi ddysgu Cymraeg ar gyfer fy rhan yn Un Bore Mercher."

Fy nghamau cyntaf

Er fy mod wedi cadw’n heini gydol fy oes ac wastad wedi bod yn egnïol gan wneud gweithgareddau fel cylchedau, wnes i ddim dechrau rhedeg tan tua 15 mlynedd yn ôl. Roeddwn i’n gweithio oddi cartref ar y pryd ac yn teimlo hiraeth. Byddai pawb ym mynd i’r bar wedi'r gwaith, ond roedd angen i mi ddod o hyd i rywbeth arall i’w wneud. Roedd clwb rhedeg yn cyfarfod ar y lawnt gyferbyn â’m gwesty, felly prynais bâr o esgidiau rhedeg ac ymuno â’r grŵp. Mae’r gweddill yn hanes: roeddwn I wedi fy machu, ac rydw i wedi parhau i redeg ers hynny. Fe es amdani a chofrestru ar gyfer fy hanner marathon cyntaf. Rydw i wedi gwneud llawer mwy ohonynt ers hynny, a llwyddo i gwblhau Marathon Llundain yn 2018.

Image of Eve Myles in an orange running jacket
Image of Eve Myles running towards the camera on a trail through a forest
Eve Myles yn rhedeg llwybrau yn Nhalacharn.

Cystadlu yn y ddinas

Rhedeg Hanner Marathon Caerdydd oedd un o brofiadau gorau fy mywyd. Mae'r dorf yn anhygoel, a’r gerddoriaeth a’r sŵn yn eich annog i ddal ati: mae bandiau’n chwarae a channoedd o bobl yn frwd eu cefnogaeth. Mae’n ddiwrnod rhyfeddol, boed eich bod yn rhedeg neu yno i gefnogi rhywun. Gwnaeth fy ngŵr a’r plant fwynhau’r diwrnod yn fawr - roedd yn brofiad a fydd yn aros yng nghof pob un ohonom ni.

Dau hanner

Mae pob ras rydw i wedi ei rhedeg yng Nghymru yn wahanol, a byddwn yn fwy na pharod i’w rhedeg eto. Mae Hanner Marathon Llanelli yn golygu llawer o redeg llwybrau, sy’n golygu eich bod yn mynd yn fwdlyd iawn. Mae’n llai o ddigwyddiad na Hanner Marathon Caerdydd ac yn llawer mwy personol. Pan redais i'r ras honno roedd llawer o bobl yn canu er mwyn dal ati, ac roedd hynny’n wych. Mae Hanner Marathon Abertawe yn hardd. Rydych yn rhedeg i lawr i’r Mwmbwls wrth ochr y môr ac yna’n dolennu’n ôl. Mae’n lle gwych i redeg hyd yn oed pan nad ydych chi mewn ras. Gallwch fynd yr holl ffordd i lawr i’r pier - a chael hoe fach am hufen iâ!

Cyclist and walkers on Coast Path at Blackpill at sunrise with Mumbles in background
Beiciwr a rhedwyr ar Lwybr Arfordir Cymru yn Blackpill, Abertawe, gyda'r Mwmbwls yn y cefndir.

Ei gwadnu hi’n iawn

Rwy'n credu'n gryf fod rhedeg yn rhywbeth ar gyfer pawb. Cyn belled bod gennych yr esgidiau cywir am eich traed, gallwch redeg - mae gwisgo’r esgidiau iawn yn bwysig. Rydym ni'n ffodus fod gennym ni siopau rhedeg ardderchog yng Nghymru. Roeddwn i’n dioddef yn fawr gyda phoen yn fy mhen-glin ac fe es i un o'r siopau arbenigol hyn yng Nghaerdydd, ble maen nhw'n eich recordio chi'n rhedeg er mwyn gweld lle rydych chi'n rhoi pwysau a straen ar eich traed, ac yna’n awgrymu’r esgid redeg orau i chi. Nid yw’r boen wedi dychwelyd ers hynny.

Image of Eve Myles in the distance, running through a field
Eve Myles yn rhedeg llwybrau yn Nhalacharn.

Straeon cysylltiedig