Calon y gymuned

Mae lleoliadau miwsig annibynnol yn aml yn ganolog i gymunedau Cymraeg. Maent yn gartrefi i ddegawdau o atgofion, yn meithrin talent ac yn creu cymuned. Dyma gasgliad o rai o leoliadau annibynnol arbennig Cymru.

Le Pub, Casnewydd

Gofod cerddoriaeth a chelfyddydau creadigol yng nghanol dinas Casnewydd yw Le Pub. Mae’r lleoliad yn cynnig rhaglen lawn o gerddoriaeth fyw, celfyddydau, comedi ac yn gweini bwydlen lysieuol a fegan blasus hefyd. Mae Le Pub yn nodi ei ben-blwydd yn 30 oed eleni gyda chyfres o gigs trwy gydol y flwyddyn, ac un parti mawr ym mis Gorffennaf i goroni'r dathlu.

Neuadd Ogwen, Bethesda

Neuadd gyngerdd a chanolfan gelfyddydol gymunedol yw Neuadd Ogwen, Bethesda. Ymhlith y digwyddiadau sy’n cael eu cynnal yn rheolaidd mae cerddoriaeth, theatr, comedi stand-yp, llenyddiaeth fyw a theatr plant. Yn ôl y cylchgrawn cerddoriaeth Shindig!, Neuadd Ogwen oedd y pumed lleoliad cerddoriaeth annibynnol gorau ym Mhrydain yn 2021.

Galeri, Caernarfon

Mae Galeri yn cynnwys theatr a sinema, unedau swyddfa, safle celf, sawl stiwdio ymarfer, ystafelloedd cyfarfod a caffi-bar. Ymysg yr uchafbwyntiau cerddorol eleni roedd cyngerdd gyda Catrin Finch a Seckou Keita a gig gyda Al Lewis a Mared Williams. Cadwch lygaid ar fwy o ddigwyddiadau i ddod.

Y Saith Seren, Wrecsam

Tafarn gymunedol sy'n ganolfan Gymraeg a Chymreig yn Wrecsam yw'r Saith Seren. Ceir yno amrywiaeth o ddigwyddiadau gan gynnwys adloniant a gwersi Cymraeg ar gyfer dysgwyr, ac mae mannau cyfarfod ar gael i'w llogi gan fusnesau ac elusenau lleol. Bydd Saith Seren yn dathu deng mlwyddiant eleni, gyda gig arbennig gyda Elin Fflur a'r band ar Ddydd Miwisig Cymru i nodi'r achlysur. Ymysg digwyddiadau cerddorol eraill eleni mae sesiynau jamio wythnosol, gig Robart Arwyn, a gig Bryn Fôn a'r Band. 

Clwb y Bont, Pontypridd

Menter gydweithredol yw Clwb y Bont sy'n cael ei redeg gan ei aelodau. Mae'r clwb yn cynnig ystod eang o ddigwyddiadau diwyllianol a chymunedol fel hip-hop, barddoniaeth, bandiau roc, ffilmiau a noson cwis, a llu o glybiau cerddorol gan gynnwys clybiau jazz, blues a gwerin. Yma mae'r côr cymunedol yn cwrdd, ac maent yn cynnal nosweithiau cydganu rheolaidd. 

Clwb Ifor Bach, Caerdydd

Lleoliad gigs a chlwb nos wedi’i leoli yng nghanol Caerdydd ar Stryd Womanby yw Clwb Ifor Bach. Mae’r lleoliad eiconig wedi cynnig llwyfan a phlatfform cynnar i rai o enwau mwyaf y byd cerddoriaeth heddiw. Ers sefydlu yn 1983, mae Clwb Ifor Bach wedi bod yn ganolbwynt cerddorol yng Nghaerdydd a Chymru yn croesawu bob math o gerddoriaeth o bob cornel o’r byd.

Murlun o'r gantores Gwenno ar wal Clwb Ifor Bach, Caerdydd

Murlun y gantores Gwenno, Clwb Ifor Bach, Caerdydd

Gŵyliau i'w gwylio

Wedi dwy flynedd o arbrofi ar lein mae’n edrych yn obeithiol am haf o fiwsig. Mae nifer o wyliau cerddorol bach a mawr ar draws y wlad yn cynnig llwyfan i artistiaid Cymreig. Dyma ambell un i gadw golwg ar eu trefniadau a lein-yp.

FOCUS Wales

5-7 Mai 2022, Wrecsam 

Gŵyl aml-leoliad ryngwladol yw FOCUS Wales sy’n cael ei chynnal yn Wrecsam. Mae’n cynnig sylw cadarn i’r talent newydd sydd gan Gymru i’w gynnig i’r byd, ochr yn ochr â chyflwyno perfformwyr newydd rhyngwladol.  Roedd FOCUS Wales 2022 yn nodi 11eg blwyddyn yr ŵyl, gan croesawu dros 15,000 o bobl i’r dref.

Eisteddfod yr Urdd

30 Mai - 4 Mehefin 2022, Sir Ddinbych 

Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yw gŵyl ieuenctid deithiol fwyaf Ewrop, sy’n denu dros 65,000 o gystadleuwyr o bob cwr o Gymru yn flynyddol, ynghyd â 100,000 o ymwelwyr i’r maes. Ond mae mwy i’r Urdd na’r cystadlu, gyda llond cae o gigs, gweithdai cerddoriaeth a pherfformiadau acwstig i ddiddanu’n Sir Ddinbych. Ychwanegiad cyffrous eleni i ddathlu canmlwyddiant yr Urdd oedd Gŵyl Triban ar benwythnos olaf yr Eisteddfod gyda pherfformiadau gan Eden, Gwilym, Eädyth, Tara Bandito, N’Famady Kouyaté a llawer mwy. 

Tafwyl

18-19 Mehefin 2022, Caerdydd

Gŵyl gelfyddydol Gymraeg Caerdydd yw Tafwyl. Mae’r digwyddiad wedi mynd o nerth i nerth dros y blynyddoedd gan lenwi Castell Caerdydd gyda chynulleidfa o 40,000 yn 2019. Mae tair llwyfan gerddorol yn yr ŵyl yn cynnig platfform i gerddorion ifanc newydd ynghyd ag enwau mwyaf y sîn gan gynnwys Yws Gwynedd, Adwaith, Cowbois Rhos Botwnnog, Breichiau Hir a Kizzy Crawford. 

Cynulleidfa gig cerddoriaeth yn Tafwyl yn sefyll tu nôl i wahanfur gyda chonffeti o'u cwmpas a Chastell Caerdydd yn y cefndir

Gŵyl Tafwyl yng Nghastell Caerdydd

Sesiwn Fawr Dolgellau

15-17 Gorffennaf 2022, Dolgellau

Gŵyl werin a cherddoriaeth byd yw Sesiwn Fawr Dolgellau sy’n dathlu’i phen-blwydd yn 30 eleni. Mae hi’n bur debyg bydd sesiynau jamio yn codi cân mewn ambell i dafarn yn Nolgellau dros gyfnod yr ŵyl felly cofiwch eich ffidil! Ymysg y perfformwyr mae Bwncath, HMS Morris, Mari Mathias, Yr Eira a Morgan Elwy. 

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

30 Gorffennaf - 6 Awst 2022, Tregaron

Prif ddathliad Cymru o’n diwylliant a’n hiaith yw’r Eisteddfod. Mae'r ŵyl yn teithio o le i le, gan ymweld â gogledd a de Cymru bob yn ail. Yr Eisteddfod yw’r ffenest siop berffaith i bob math o gerddoriaeth, dawns, celfyddydau gweledol, llenyddiaeth, perfformiadau gwreiddiol a llawer mwy. Mae Tregaron wedi gorfod aros cwpl o flynyddoedd i gael croesawu’r brifwyl, felly bydd hon yn un i’w chofio!

Cynulleidfa o flaen llwyfan awyr agored yn Eisteddfod Bae Caerdydd 2018.
Pedwarawd lleision yn perfformio ar lwyfan yr Eisteddfod Genedlaethol i gyfeiliant telyn

Eisteddfod Genedlaethol 2018, Bae Caerdydd

Gŵyl Newydd

Dyddiad i’w gadarnhau, Casnewydd

Mae’r cliw yn y teitl ond gŵyl weddol newydd yw Gŵyl Newydd. Roedd ddathliad celfyddydol a diwylliannol Casnewydd wedi symud ar-lein fel pawb arall, ond cyn hynny roedd digwyddiadau gan bartneriaid ar hyd a lled yr ardal yn siroedd Mynwy, Torfaen, Blaenau Gwent a Chasnewydd.

Sŵn

Dyddiad i’w gadarnhau, Caerdydd

Gŵyl gerddoriaeth aml-leoliad hudolus Caerdydd yw Sŵn, sy’n cefnogi sêr y dyfodol yn ogystal â dod ag enwau mawr i’r brifddinas. Dros y blynyddoedd mae digwyddiadau ymylol wedi cefnogi'r amserlen gerddorol gan gynnwys cwisiau, cabaret, carioci a chlwb rhedeg.

Merch gyda gitâr yn canu ar lwyfan yng ngŵyl sŵn

Gŵyl Sŵn, Clwb Ifor Bach

Straeon cysylltiedig