Roedd 2020 yn gyfle i mi ddefnyddio fy nghamera mewn modd creadigol i ddogfennu digwyddiadau bob dydd – y drwg a’r da, y crio a’r chwerthin. Sylweddolais yn gyflym iawn pa mor ffodus ydyn ni i gael byw yn yr ardal yma, a dechreuon ni fel teulu wneud y mwya’ o’n cyffiniau.

Dyn, dynes a babi yn eistedd i fyny yn y gwely
A man carrying a baby on a path surrounded by trees

Kristina Banholzer a'i theulu

Roedd y dyddiau’n hir a’r haul yn braf, felly fe ddechreuon ni gerdded i’r siop ffrwythau a llysiau organig lleol. Unwaith yr wythnos, bob dydd Iau ar ôl cynaeafu, roedden ni’n mynd ar hyd lonydd cefn am bron i awr i ymweld â fferm Tyddyn Teg. Wedi ei lleoli rhwng Bethel a Llanrug, mae’r troad cul lawr lôn arw yn cynnig cipolwg rhwng y coed a’r dail o’r degau o dwneli polythen. Mae’r holl waith ffermio a chynaeafu yn cael ei wneud gan wirfoddolwyr, a’r holl gynnyrch ar gael i’w prynu mewn ‘siop onestrwydd’. Mae’r broses o bwyso a gwneud y symiau yn cystal hwyl â’r casglu!

Dau ddyn yn gweithio y tu mewn i dŷ gwydr mawr yn llawn llysiau
Fruit and vegetables in boxes inside of a fruit and vegetable shop
Food items on a shelving unit inside a fruit and vegetable shop

Tyddyn Teg

Unwaith i’r rheolau lacio bu’r caffis lleol yn cynnig tec-awê. Rydyn ni yn y Felinheli’n ffodus iawn o gael caffi o safon yng nghanol y pentref. Mae lleoliad ‘Swellies’ yn ddigon i’ch temtio ynddo’i hun – ar ddiwrnod braf o haf mi fedrwch chi’n hawdd ei gam-gymryd am farina yn Ne Ffrainc. Mae byrddau bach wedi’u gosod ar lan y marina yn cynnig lle perffaith i fwyta bwyd tec-awê wrth wylio’r hwyaid a’r cychod yn mynd a dŵad. Cynnyrch lleol Cymreig wedi ei baratoi’n dda ydi cyfrinach Swellies. Bara ffres o Becws Alun, wyau o Ben Llŷn, cig gan y cigydd lleol Tom Hughes, cacennau o Fangor gan ‘Amy’s Kitchen’, cwrw o Fragdy Lleu a hyd oed te dail rhydd o Gymru! Dwi’n meddwl bod Ed, y perchennog, wedi laru’n gweld ni erbyn hyn!

 Bag papur brown gyda logo Swellies, tri blwch bwyd a mwg coffi melyn ar fwrdd pren gyda chwch ar y dŵr yn y cefndir

Swellies

Roedd trip i Lanberis, un o’n hoff bentrefi, yn uchafbwynt unwaith y newidiwyd rheolau pellter teithio. Buon ni’n cerdded dros Clegir o Lanrug i Lanbêr. Llwybr sydd, yn fy marn i, yn cynnig rhai o’r golygfeydd gora o’r Wyddfa a’i chriw. Mae cerdded yma fel bod mewn oes o’r blaen, yn edrych i lawr ar y llyn sydd ar waelod tomen lechi enfawr Chwarel Dinorwig, golygfa fel darlun wedi ei beintio gan artist. Fel pot o aur ar waelod yr enfys, mae deli Mafon yn wobr ar ôl troedio lawr ac i mewn i Lanberis – y coffi ydi’r aur! Mae’r coffi ‘Heartland’, wedi ei rostio yng Nghymru, yn cael ei baratoi’n berffaith bob tro gan Leah, y perchennog, neu un o’i staff cŵl. Mae Leah yn angerddol am fwyd blasus, figan. Lleoliad delfrydol i fwynhau pryd neu goffi o fewn tafliad carreg i Lyn Padarn!

Silffoedd gwyn ar wal y tu mewn i gaffi
A cup of coffee and a sandwich on a wooden bar inside a café

Mafon

Fe ddefnyddion ni lwybr beics Lôn Las o’r Felinheli i Gaernarfon, rhan o’r llwybr arfordir, yn aml yn ystod y cyfnod clo. Gyda digonedd o amser, buon ni’n ei ddefnyddio i nôl neges, neu ymweld â theulu, yn hytrach na neidio i’r car. Yn ddi-ffael, fyddwn ni’n cael ‘pit-stop’ yn Bonta Deli sydd ar Stryd y Farchnad yng Nghaernarfon. Mae’r deli yma fel ogof Aladdin, llawn danteithion hyfryd. Mae’r cynnyrch yn gymysgedd o’r gorau o’r Eidal a Chymru, partneriaeth berffaith yn fy marn i! Mae’r coffi yn anfarwol, ac er mwyn cefnogi busnes lleol… mae’n rhaid cael cacen neu pastry melys yn does?! Mae’r canoli, y pasta de nata, y gacen gaws, y meringue, y gacen siocled a’r cwcis yn ddim ond rhai o fy ffefrynnau. Mae Bonta hefyd yn cynnig bocs bwyd ‘Foodie Friday’ fel tec-awê. Pa ffordd well i ddechrau’r penwythnos?

Un o’r llefydd pella’ ddaru ni fentro oedd pentre’ Nantlle sydd mewn dyffryn dramatig yn Eryri. Fe wnaeth Poblado, sydd yn enw cyfarwydd dros Gymru erbyn hyn, ddechrau cynnig sesiynau ioga a chlwb rhedeg pum cilomedr i bobol leol, pan oedd y rheolau yn caniatáu hynny – ac wrth gwrs, coffi a sgwrs i ddilyn. Pan fydd hi’n ddiogel i ymweld, mae’n werth i bawb sy’n caru coffi drefnu ymweliad i weld y broses o neud gwahanol ‘blends’, prynu bag o ffa neu gael coffi wedi ei baratoi. Trowch i’r chwith allan o Poblado Coffee a fyny am chwarel Nantlle, gyda choffi yn eich llaw – mi fydd yr holl synhwyrau yn cyffroi! Mae prynu coffi yma yn brofiad gan eich bod yn ymweld â llygad y ffynnon goffi – lle mae’n cael ei gynhyrchu. Mae’r staff yn barod i adrodd hanes y ffa organig sydd wedi ei brynu’n foesol o Rwanda, Iwganda, Swmatra, Tseinia, Guatemala a Cholombia.

Dau gwpan coffi ar fwrdd y tu allan gydag adeilad yn y cefndir

Poblado

Roedden ni wedi bwriadu ymweld â Chaeredin yn 2020, ond roedd rhaid canslo oherwydd y coronafeirws. Ond wrth edrych yn ôl ar y gwahanol brofiadau dros y misoedd diwethaf, rydw i’n sylweddoli nad oes angen i mi fynd yn bell i fwynhau. Mae llwybrau, sefydliadau a busnesau lleol a’r tirlun yn creu profiadau bythgofiadwy.  Mae’r cyfnod clo wedi newid ein meddylfryd ar gefnogi’n lleol, yn enwedig pan mae cefnogi’n lleol yn edrych a blasu cystal â hyn!

Llyn glas yng nghanol coed gwyrdd a mynyddoedd yn y cefndir

Chwarel Dorothea

Wrth i ni gychwyn y flwyddyn newydd mae cyfyngiadau yn dal ar waith wrth i’r argyfwng iechyd barhau. Ond pan fydd hi’n bosibl gwneud hynny, a busnesau ac ati yn cael ail-agor, fe fyswn i’n eich annog chi gyd i ymlwybro eich milltir sgwâr dros y gwanwyn a’r haf eleni i ddod i adnabod a gwerthfawrogi’r hyn sydd ar eich stepen drws.

Ffordd hir ar fynydd yn llawn lliwiau hydrefol

Clegir

Dilynwch Kristina ar Instagram i weld mwy o luniau o’r ardal a’i phrosiectau ffotograffiaeth diweddaraf. 

Straeon cysylltiedig