Siambr Gladdu Tinkinswood (Cadw)

Un o’r meini capan mwyaf ym Mhrydain sydd ar ben y beddrod Neolithig hwn (Oes Newydd y Cerrig). A’r maen hwnnw’n mesur 24 troedfedd/7m enfawr wrth 15 troedfedd/4.5m ac yn pwyso rhyw 40 tunnell (cymaint â lori gymalog), sut ar y ddaear y llwyddodd yr adeiladwyr i’w gael i fyny? Yn nhyb yr arbenigwyr, byddai gofyn o leiaf 200 o unigolion i’w godi i’w le. Mae cloddiadau wedi datgelu olion dros 50 o bobl, ynghyd â chrochenwaith wedi torri ac offer fflint.
Mae’r safle hefyd yn gysylltiedig â nifer o chwedlau - dywedir y byddai unrhyw un a dreuliodd y nos yma ar y nosweithiau cyn Calan Mai, Dydd Sant Ioan (23 Mehefin) neu Ddydd Canol Gaeaf yn marw, yn mynd o’u co neu’n troi’n fardd.