Abaty Dinas Basing (Cadw)

Yn rhan o rwydwaith o aneddiadau Sistersaidd a oedd ar wasgar ledled Cymru ar un adeg, sylfaenwyd Abaty Dinas Basing ym 1131 ac fe’i hail-fodelwyd yn helaeth yn y 13eg ganrif. Er mai adfail ydyw, mae’n rhoi syniad inni o fywyd y mynachod a alwai’r lle’n gartref. Rhan hynaf yr abaty yw’r cabidyldy o’r 12fed ganrif, gydag olion y meinciau lle eisteddai mynachod am eu darlleniadau dyddiol. Wrth ymyl hwnnw mae’r parlwr, yr unig le y câi’r mynachod mud siarad ynddo fel arfer. Yr ystafell fwyaf trawiadol sydd wedi goroesi yw neuadd fwyta’r mynachod.
Mae Dinas Basing yn safle crefyddol arwyddocaol o hyd. Hwn yw’r man cychwyn ar gyfer Taith Pererin Gogledd Cymru, sef llwybr cerdded pellter hir sy’n ymestyn yr holl ffordd i Enlli, ‘Ynys yr 20,000 o Seintiau’.