Castell y Fflint (Cadw)

Mae’r rheini sy’n frwd dros bensaernïaeth filwrol yn anelu’n syth am y Fflint. Hwn yw’r castell cyntaf i’w sylfaenu yn rhan o ymgyrch Edward I yn erbyn Llywelyn ap Gruffydd (Llywelyn Ein Llyw Olaf) yng ngogledd Cymru, ac mae iddo ddyluniad unigryw ac anarferol o soffistigedig. Dechreuwyd y gwaith ym 1277 ac fe’i cwblhawyd gan mwyaf erbyn 1284, a phrif nodwedd y castell yw’r tŵr mawr (neu orthwr) yng nghornel y de-ddwyrain. Wedi’i amgylchynu gan ei ffos ei hun a phont godi’n arwain i mewn iddo, castell o fewn castell ydyw i bob pwrpas. Fe’i hadeiladwyd â waliau eithriadol o drwchus a’r holl gyfleusterau gofynnol i wrthsefyll gwarchae, felly gellir tybio mai’r bwriad oedd cael lloches derfynol mewn ymosodiad.
Mae Castell y Fflint hefyd yn enwog am fod yn lleoliad cyfarfod tyngedfennol ym 1399 rhwng Rhisiart II a’i gystadleuydd i’r goron Henry Bolingbroke (Harri IV yn ddiweddarach), digwyddiad a wnaed yn anfarwol yn nrama Richard II Shakespeare.