Castell Weble (Cadw)

Ei leoliad dramatig ar arfordir gwyntog Penrhyn Gŵyr - yn edrych dros gorsydd a gwastadeddau llaid gydag aber gwyllt afon Llwchwr yn y pellter fydd eich atgof parhaus am Weble.

Rhaid bod yr olygfa epig hon yr un peth heddiw ag roedd hi 700 mlynedd yn ôl pan godwyd y plasty caerog hwn gam wrth gam gan deulu cyfoethog y de la Bere, stiwardiaid i arglwyddi Gŵyr.
At ei gilydd, roedden nhw eisiau creu cartref urddasol i ddiddanu gwesteion bonheddig. Mae'r neuadd fawr, siambrau’r gwesteion â’u toiledau dan do ac ystafell haul yr arglwydd, neu’r ystafell ymneilltuo breifat, i gyd yn awgrymu cryn ysblander.

Ond mae’r tŵr gwylio, copaon y muriau ar steil milwrol a’r tŵr de-orllewinol a godwyd i uchder bylchfur yn dangos fod y rhain yn dal yn amseroedd peryglus. Bu'n rhaid i foethusrwydd ac amddiffyn fynd law yn llaw.

Serch hynny, aeth canrif heibio cyn i Weble ddioddef niwed difrifol yn ystod gwrthryfel Owain Glyndŵr ar ddechrau'r 15fed ganrif.