Bob blwyddyn, mae tref fechan Llanwrtyd yn dod yn ganolbwynt i un o ddigwyddiadau chwaraeon mwyaf anarferol y byd - Pencampwriaethau Snorkelu Cors y Byd. Mae cystadleuwyr o bob cwr o'r byd yn ymgynnull i gymryd rhan yn y ras fwdlyd, gyffrous ac anarferol iawn hon.
Trefnwyd y digwyddiad gyntaf ym 1985 i ddenu ymwelwyr i'r ardal ac ers hynny mae wedi dod yn gystadleuaeth enwog yn rhyngwladol. Mae'n digwydd mewn mawnog o'r enw Waen Rhydd, ychydig y tu allan i'r dref. Mae'r hyn a ddechreuodd fel syniad lleol hwyliog wedi tyfu i fod yn atyniad blynyddol mawr, gan ddenu cannoedd o gystadleuwyr a miloedd o wylwyr.
Mae'r ffos tua 60 metr o hyd, a rhaid i gystadleuwyr gwblhau dau hyd cyn gynted â phosibl. Ni chaniateir strôcs nofio traddodiadol, felly rhaid i raswyr ddibynnu'n bennaf ar bŵer eu hesgyll i symud trwy'r dŵr mwdlyd.
Er bod y ras yn cael ei chymryd o ddifrif gan lawer o gystadleuwyr, mae'r digwyddiad hefyd yn enwog am ei awyrgylch hwyliog. Mae llawer o gyfranogwyr yn cystadlu mewn gwisgoedd ffansi lliwgar, gan gynnwys uwcharwyr, anifeiliaid a gwisgoedd creadigol eraill. Mae hyn yn ychwanegu adloniant i wylwyr ac yn helpu i wneud y pencampwriaethau yn un o'r digwyddiadau chwaraeon mwyaf unigryw yn y byd.
Dros y blynyddoedd, mae'r pencampwriaethau wedi denu sylw'r cyfryngau ledled y byd ac wedi helpu i hyrwyddo twristiaeth yng nghanolbarth Cymru. Mae ymwelwyr yn teithio o lawer o wledydd gwahanol i wylio neu gymryd rhan yn yr her fwdlyd.
Mae Pencampwriaethau Snorcelu Cors y Byd yn profi nad oes rhaid i chwaraeon fod yn draddodiadol bob amser i fod yn gyffrous. Gyda'i gymysgedd o gystadleuaeth, hiwmor ac ysbryd cymunedol, mae'r digwyddiad yn parhau i ddod â phobl ynghyd a dathlu un o'r chwaraeon mwyaf rhyfedd a grëwyd erioed.
30 Awst 2026
