GeoMôn Geopark Ynys Mon

Mae gan Ynys Môn ddaeareg hynod o arbennig a syfrdanol. Oherwydd hyn, cafodd ei chydnabod gan UNESCO fel "geoparc byd-eang" - man lle mae'r creigiau, y ffosilau a'r tirweddau o safon fyd-eang. P'un a ydych yn ddaearegwr neu'n mwynhau harddwch naturiol a thirwedd, mae hyn yn golygu bod Ynys Môn yn un o'r 200 lle gorau yn y byd am ddaeareg. Mae Niwbwrch hyd yn oed wedi cael ei gydnabod fel un o'r 100 safle gorau!
Cymerwyd yr enw GeoMôn fel cyfuniad o ‘Geo’ ar gyfer popeth daearegol / daearyddol / amgylcheddol ac enw’r ynys, ‘Môn’.
Mae gan GeoMôn threftadaeth ddaearegol ysblennydd sydd yn ymestyn yn ôl bron i 2,000 miliwn o flynyddoedd (bron i hanner oes ein planed), a lle gellir dod o hyd i dros 100 o fathau o graig. Mae hefyd yn gartref i'r ffosilau hynaf yng Nghymru a Lloegr. Mae pob math o graig yn creu ei thirwedd ei hun, gyda'i nodweddion ei hun, o'r ffordd y mae’n yn erydu, neu drwy'r ffordd y mae'n hindreulio i ffurfio priddoedd sy'n sail i fioamrywiaeth a defnydd tir. Mae clogwyni creigiog trawiadol, traethau tywodlyd helaeth, cildraethau creigiog bach, twyni tywod, gwastadeddau llaid, morfeydd heli a thir fferm i gyd i’w cael yn GeoMôn. Mae'r amrywiaeth eang o henebion, cestyll ac aneddiadau, chwareli a mwyngloddiau i gyd yn arwydd o'r defnyddiau y mae pobl wedi'u canfod ar gyfer daeareg dros amser. Diffinnir y dirwedd ddynol yn rhannol gan y cerrig adeiladu hyn sy'n dylanwadu ar bensaernïaeth a chan briddoedd sy'n dylanwadu ar amaethyddiaeth a choedwigaeth.
Ein cenhadaeth yw cynyddu gwybodaeth ac ymwybyddiaeth o geotreftadaeth ysblennydd Ynys Môn fel adnodd ar gyfer addysg ar bob lefel, o fyfyrwyr ysgol gynradd i ymchwilwyr prifysgol, gan gynnwys y cyhoedd. Ein nod yw darparu gweithgareddau hamdden ar gyfer ymwelwyr a thrigolion yr ynys, a thrwy hynny hefyd wella'r economi leol a rhagolygon cyflogaeth ar yr ynys.
Anelwn annog ymwybyddiaeth o, ac addysgu am, geoamrywiaeth a geotreftadaeth, pwysigrwydd hanesyddol, diwylliannol ac economaidd yr ardal, ac annog ymchwil daearegol a chysylltiedig pellach.
Mae gan ein canolfan ymwelwyr ym Mhorth Amlwch hanesyddol arddangosfeydd o’r prif fathau o greigiau Ynys Môn, gwybodaeth am y ddaeareg ehangach ac arddangosfeydd dros dro - mae'r ffocws presennol ar newid hinsawdd hynafol a modern. Mae gennym ni lyfrau a thaflenni ar werth a rhai taflenni llwybr am ddim. Yn ystod oriau agor mae ein gwirfoddolwyr gwybodus bob amser wrth law i ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych, a’ch cerdded trwy ddaeareg yr ynys.
Ymunwch â ni i archwilio a darganfod ein geotreftadaeth eithriadol, sy'n sail i bob agwedd ar ddatblygu tirwedd, bioamrywiaeth, defnydd tir, hanes dynol, amaethyddiaeth a hyd yn oed diwylliant. Archwiliwch ein geosafleoedd rhestredig; dilynwch ein llwybrau hunan-dywys neu ymunwch ag un o'n teithiau tywys!
ewch i'n gwefan www.geomon.co.uk
ein tudalen Facebook https://www.facebook.com/AngleseyGeoparkGeoMon
ein grŵp trafod Facebook https://www.facebook.com/groups/Geomon
neu ein tudalen Instagram https://www.instagram.com/geomon_geoparc/